წარმოგიდგენთ ფეხბურთელებს, ვინც მსოფლიო ჩემპიონატების აღმოჩენებად იქცნენ. საუბარია მოთამაშეების შესახებ, რომლებიც უხეშად რომ ვთქვათ, ტოპ დონეზე მხოლოდ მუნდიალებზე თამაშობდნენ.
ელ ჰაჯი დიუფი | სენეგალი
2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მთავარ აუტსაიდერებს შორის თავდაპირველად განიხილებოდა დებიუტანტი სენეგალი, თუმცა დრომ აჩვენა, რომ საფეხბურთო სამყარო აღნიშნული პროგნოზით მწარედ შეცდა. "ტერანგას ლომებმა" პირველ შეხვედრაში მოუგეს მუნდიალისა და ევროპის მოქმედ ჩემპიონს, საფრანგეთს.
ამით, აფრიკელების თავგადასავალი არ დასრულებულა - "მამლების" დამარცხების შემდეგ, მათ არც ურუგვაისა და დანიასთან წააგეს, მერვედფინალში კი შვედეთსაც მოუგეს. ბრუნო მეცუს შეგირდებს შორის გამოირჩეოდა დიუფი, რომელიც იაპონია/სამხრეთ კორეაში ჩატარებული მუნდიალის შემდეგ, "შავი კონტინენტის" მთავარ ტალანტად მოინათლა.
ფიფამ სენეგალელი თავდამსხმელი 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლურ გუნდშიც შეიყვანა. სამწუხაროდ, ეს იყო მისი ბოლო გაბრწყინება, რადგან პრობლემურმა ხასიათმა ელ ჰაჯის კარიერა დაასამარა. მისი ლივერპულში ტრანსფერი შემდგომში მოინათლა როგორც კატასტროფა, თავად სენეგალის ეროვნული გუნდის ექს-ფორვარდი კი აღნიშნულ კლუბს დღემდე უარყოფითად მოიხსენიებს.
მერსისაიდული გუნდის დატოვების შემდეგ, "ტერანგას ლომების" ყოფილმა მე-11 ნომერმა იმოგზაურა სხვა კლუბებშიც (ლიდსში, ბლექმბერნში, რეინჯერსში, ბოლტონში და სხვებში), მაგრამ ისე, როგორც თავის ეროვნულ გუნდსა და ლანსში, მან ვერსად ითამაშა. ცნობისთვის, "სერიული მკვლელი" კარიერის სტარტზე ზედიზედ 2-ჯერ აფრიკის წლის საუკეთესო მოთამაშეც გახდა.
ფაბიო გროსო | იტალია
იტალიის ძლიერ მხარედ ყოველთვის რჩებოდა დაცვა და ამ მხრივ გამონაკლისი არც 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი იყო. ისეთი უკანახაზელების შესახებ, როგორებიც არიან ფაბიო კანავარო, ალესანდრო ნესტა, მარკო მატერაცი და ჯანლუკა ძამბროტა, ყველამ ყველაფერი იცოდა, მაგრამ მათ შორის იყო იმდროისთვის ნაკლებად ცნობილი 1 მოთამაშეც, გროსო.
მსოფლიო ჩემპიონატის დაწყების წინ, არავინ განიხილავდა იტალიელი მცველის სასტარტო შემადგენლობაში თამაშს, თუმცა ის გამოჩნდა და მისმა პერფომანსმა ყველა მოლოდინს გადააჭარბა. ფაბიომ გერმანიის მუნდიალზე ითამაშა უმაღლეს დონეზე და მის სახელს რამდენიმე საკვანძო მომენტიც უკავშირდება.
"სკუადრა აძურამ" მსოფლიო ჩემპიონატის მერვედფინალში ავსტრალია დაამარცხა პენალტით, რომელიც თავისი ნაკრებისთვის სწორედ ტურინის იუვენტუსის ექს-უკანახაზელმა მოიპოვა. ამის შემდეგ, 1/2 ფინალში მან აიღო მუნდიალის მასპინძელი "ბუნდესთიმის" კარი, ტურნირის მთავარ შეხვედრაში კი "ლურჯთა" მე-3 ნომერმა საფრანგეთს გადამწყვეტი 11-მეტრიანიც შეუგდო.
მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, "ტერცინო ერანტე" სატრანსფერო ბაზარზე ტოპ გუნდებისთვის გახდა ერთ-ერთი სასურველი მოთამაშე და მისი გადმობირების საკითხში ყველას მილანის ინტერმა აჯობა. გროსოს ტრანსფერმა ვერ გაამართლა, რის შემდეგაც მან მიაშურა ლიონს, კარიერის მიწურულს კი "ბიანკონერის".
ასამოა გიანი | განა
2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატმა გვაჩუქა არაერთი კოლორიტული აფრიკელი ფეხბურთელი და ერთ-ერთი მთავარი მათ შორის გიანი არის. განა თავის ისტორიულ ნიშნულამდე, მუნდიალის 1/4 ფინალამდე მივიდა ისე, რომ 4 ბურთიდან 3 სწორედ ასამოამ შეაგდო. როგორც გვახსოვს, "შავი ვარსკვლავები" ახლოს 1/2 ფინალთანაც იყვნენ.
ურუგვაისთან 1:1-ის შემდეგ, დაინიშნა დამატებითი დრო, რომლის მიმდინარეობისას ლუის სუარესმა თავის საჯარიმოში ბურთი ხელით მოიგერია. აფრიკელების სასარგებლოდ დაინიშნა 11-მეტრიანი, რომელიც სწორედ სანდერლენდის ექს-ფორვარდმა ვერ გამოიყენა. შეხვედრის შემდგომ პენალტებში მოგებული უკვე "სელესტე" გამოვიდა.
გმირობიდან - ანტიგმირობამდე ერთი ნაბიჯია, განელი თავდამსხმელის შემთხვევაში სამწუხაროდ სწორედ ასეა. გამოუყენებელი პენალტის მიუხედავად, "შავი ვარსკვლავების" ყოფილ მე-3 ნომერს არავინ არაფერში ადანაშაულებს, რადგან მისი ეროვნული გუნდისთვის 1/4 ფინალიც ისტორიული შედეგი იყო.
რაც შეეხება "ბეიბი ჯეტის" საკლუბო კარიერას, "შავი კატების" გარდა, მას უთამაშია უდინეზეში, რენსა და კიდევ რამდენიმე გუნდში ევროპის გარეთ, მაგრამ მთავარ ასოციაციად მასთან მიმართებაში სამხრეთ აფრიკის მუნდიალი რჩება. დღეს, 40 წლის ექს-ფორვარდი "შავი კონტინენტის" ლეგენდების გვერდით დგას.
ლუის ერნანდესი | მექსიკა
თავდამსხმელი, ვისაც 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირების ბრძოლაში აჯობა მხოლოდ სამმა ფეხბურთელმა - გაბრიელ ბატისტუტამ, დავორ შუკერმა და კრისტიან ვიერიმ. დიახ, საფრანგეთის მუნდიალზე ერნანდესზე მეტი თვით რონალდო ნაზარიომაც კი ვერ შეაგდო. მექსიკელ და ბრაზილიელ ფორვარდებს შორის იყო ფრე, 4:4.
1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ოთხი გოლის გატანით, ლუისი მუნდიალების ისტორიაში გახდა პირველი ფეხბურთელი "აცტეკებს" შორის, ვინც ორზე მეტი ბურთი შეაგდო. დუბლი სამხრეთ კორეასთან, ასევე თითოჯერ გერმანიისა და ნიდერლანდების კარის აღება, ბოკა ხუნიორსის ექს-ფორვარდის მონაგარი სწორედ ასეთი იყო.
ჩვენ ვსაუბროთ თავდამსხმელის შესახებ, ვისაც არასდროს უთამაშია ევროპაში და რომლისთვისაც 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი პირველი და უკანასკნელი გაბრწყინება გამოდგა. "მატადორი" მექსიკის ეროვნული გუნდის რიგებში იყო იაპონია/სამხრეთ კორეის მუნდიალზეც, მაგრამ უკვე სოლიდურ ასაკში მყოფმა ფორვარდმა მოწინააღმდეგეთა კარის აღება ვეღარ შეძლო.
ხამეს როდრიგესი | კოლუმბია
დაასახელეთ ფეხბურთელი, ვისთანაც ასოცირდება 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი - რა თქმა უნდა, ხამესი. ექვსი გატანილი გოლით, ახალგაზრდა კოლუმბიელი ფლეიმეიქერი გახდა ბრაზილიის მუნდიალის საუკეთესო გოლეადორი და ამის გარდა, ის სხვადასხვა სახის სიმბოლურ გუნდებშიც შევიდა.
ცალკე გამოსარჩევია ის ფაქტი, რომ როდრიგესის ულამაზესი გასროლა ურუგვაისთან დასახელდა როგორც 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საუკეთესო გოლად, ისე ზოგადად, იმ საფეხბურთო წლის მთლიანადაც. ალბათ არ ღირს იმის დაკონკრეტება, რომ მსგავსი მიღწევები მუნდიალზე სხვა არცერთ კოლუმბიელ მოთამაშეს არ ჰქონია.
2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის დასრულების შემდეგ, მადრიდის რეალის ყოფილი ნახევარმცველი იქცა ნამდვილ საფეხბურთო სენსაციად, მაგრამ საკლუბო ფეხბურთში მან მსგავს შედეგებს ვერ მიაღწია. ბრაზილიის მუნდიალის შემდეგ, კოლუმბიელთა მე-10 ნომერმა ითამაშა "სამეფო კლუბში", ბაიერნ მიუნხენსა და ევერტონში, თუმცა, არაფერი განსაკუთრებული.
ცნობისთვის, "ელ ნუევო პიბე" "ლოს კაფეტეროსის" შემადგენლობაში იქნება 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზეც და ვინ იცის, იქნებ მან კიდევ ერთი სენსაცია შემოგვთავაზოს. თუ ბრაზილიის მუნდიალზე 34 წლის ფლეიმეიქერი იყო მთავარი აღმოჩენა, აშშ-ს ტურნირს ის უკვე "ყვითელთა" ლეგენდის რანგში ხვდება.
მიროსლავ კლოზე | გერმანია
კლოზე მსოფლიო ჩემპიონატებს გარეთაც დიადი ფეხბურთელია, თუმცა ობიექტურად, მისი საკლუბო და სანაკრებო კარიერა ერთმანეთისგან ძალიან შორსაა. გერმანელი ფორვარდი საერთაშორისო ასპარეზზე არის მუნდიალებისა და "ბუნდესთიმის" ყველა დროის საუკეთესო გოლეადორი, რომელმაც თვით გერდ მიულერიც ჩამოიტოვა.
რაც შეეხება მიროსლავის საკლუბო კარიერას, ბაიერნის შემადგენლობაში ბუნდესლიგის რამდენიმე რუტინულ ტიტულს თუ არ ჩავთვლით, არაფერი განსაკუთრებული. არც დასამახსოვრებელი პერფომანსები ევროპის მთავარ საკლუბო ტურნირზე და არც ნომინაციები ბალონ დ'ორზე, გერმანიის ყველაზე შედეგიანი ფორვარდი სწორედ ასეთია.
რაც შეეხება მიუნხენური გუნდის ყოფილი თავდამსხმელის განვლილ გზას მსოფლიო ჩემპიონატებზე, თავდაპირველად მან გაიბრწყინა 2002 წლის მუნდიალზე, რომელზეც მასზე მეტი ბურთი მხოლოდ რონალდომ შეაგდო. სამშობლოში ჩატარებულ ტურნირზე "მანშაფტის" მე-11 ნომერი უკვე საუკეთესო გოლეადორი გახდა.
კლოზეს შედეგიანობა არც 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დაეცა, სადაც მან კიდევ რამდენიმე გოლი გაიტანა. 2014-ის ტურნირამდე ვეტერანი გერმანელი ფორვარდი მივიდა ისე, რომ ნაზარიოს მიღწევის დამხობამდე მას სჭირდებოდა 2 ბურთი და მან ხსენებულ ნიშნულს მიაღწია, თანაც ბრაზილიასთან შეხვედრაში, "სელესაოს" ლეგენდარული გოლეადორის თვალწინ.
იერი მინა | კოლუმბია
ცენტრალური მცველი, ვინც 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე სამი გატანილი გოლით ლიონელ მესიზე, სერხიო აგუეროზე, ლუის სუარესზე, ანხელ დი მარიასა და ნეიმარ ჟუნიორზე შედეგიანი აღმოჩნდა. შეგახსენებთ კიდევ ერთხელ, ჩვენ ვსაუბრობთ კოლუმბიის ეროვნული გუნდის უკანახაზელზე და არა ფორვარდზე.
გამოსარჩევია ისიც, რომ მინამ სამივე გოლი თავით გაიტანა. პირველი ორი ბურთი მან შეაგდო ჯგუფურ ეტაპზე, პოლონეთისა და სენეგალის წინააღმდეგ, ბოლო კი ინგლისთან, 1/8 ფინალში. კოლუმბიელმა უკანახაზელმა ანგარიში გაათანაბრა 93-ე წუთზე, რის შედეგადაც "კაფეტეროსისა" და ბრიტანელთა შეხვედრა ოვერტაიმში გადავიდა.
დიახ, იერიმ "ყვითლები" მარცხს გადაარჩინა ძირითად დროში, თუმცა მატჩის შემდგომ პენალტების სერიაში გამარჯვებული მაინც "სამი ლომი" გამოვიდა. რაც შეეხება კოლუმბიის ეროვნული გუნდის უკანახაზელის საკლუბო კარიერას, სრული დაღმასვლა: ბარსელონა, ევერტონი, ფიორენტინა, ბოლოს კი კალიარი.
გილიერმო ოჩოა | მექსიკა
ოჩოა ის იშვიათი ფეხბურთელია, ვის კარიერაშიც ექვს მსოფლიო ჩემპიონატზე თამაში იქნება. ასეთი მოთამაშე მხოლოდ სამია - მესი, რონალდუ და სწორედ მექსიკელი გოლკიპერი. თანამედროვე ფეხბურთში უკვე წარმოუდგენელია მუნდიალი, რომელზეც მას არ ვიხილავთ. გერმანიის ტურნირიდან-დღემდე, გილიერმო "აცტეკთა" რიგებშია.
რაც შეეხება მალაგას ყოფილი მეკარის განვლილ გზას მსოფლიო ჩემპიონატებზე, 2006 და 2010 წლების ტურნირებზე ის იყო სათადარიგო გოლკიპერი, ბრაზილიის მუნდიალზე კი "მწვანეთა" ფუნდამენტურ მოთამაშედ იქცა. ტურნირის მასპინძლებსა და ნიდერლანდებთან შეხვედრებში საუკეთესო მოთამაშედ სწორედ მემო დასახელდა.
მექსიკის ნაკრების მე-13 ნომერმა ფორმა არც 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე დააგდო. იმ ტურნირზე საერთო ჯამში მან განახორციელა 25 სეივი, მეტი ჰქონდა მხოლოდ ტიბო კურტუას, 27. ოჩოა გამოირჩა კატარის მუნდიალზეც, რომელზეც მან მოიგერია რობერტ ლევანდოვსკის 11-მეტრიანი და პოლონეთთან შეხვედრის დასრულების შემდეგ ის საუკეთესო მოთამაშედაც დასახელდა.
მექსიკელ მეკარეს სანაკრებო კარიერაში გასახსენებელი აქვს უამრავი რამ, რასაც მის საკლუბო მოღვაწეობაზე სამწუხაროდ ვერ ვიტყვით. ამას არ აქვს აღარავითარი მნიშვნელობა, რადგან მუნდიალის რეკორდსმენების სიაში გილიერმო დადგება ლიონელისა და კრიშტიანუს გვერდით, როგორც მე-6 მუნდიალის მონაწილე მოთამაშე.
ოლეგ სალენკო | რუსეთი
ერთადერთი ფეხბურთელი ისტორიაში, ვინც მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ მატჩში ხუთი გოლი გაიტანა. დიახ, სალენკოს მიერ 1994 წლის ტურნირზე დაფიქსირებული მიღწევა 30 წლის შემდეგაც ხელშეუხებელი რჩება. რუსმა ფორვარდმა აშშ-ს მუნდიალის 1 შეხვედრაში 5-ჯერ კამერუნის კარი აიღო.
ოლეგმა გაუტანა შვედეთსაც და ორ მატჩში თავის გამოჩენა საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ ექვსი ბურთით ის ხრისტო სტოიჩკოვთან ერთად აშშ-ს მუნდიალის თანაბომბარდირი გამხდარიყო. აღნიშნული სიის სხვა მოთამაშეების მსგავსად, ტრიუმფალური ტურნირის შემდეგ, ვალენსიას ექს-ფორვარდიც ჩაქრა.
როგორი გასაკვირიც არ უნდა იყოს, 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ, "ღამურების" ყოფილი ცხრიანი რუსეთის ნაკრებში აღარ გამოუძახებიათ. მიზეზი: თავკაცებთან კონფლიქტი და ტრავმები. თავად 56 წლის ექს-ფორვარდი იხსენებს, მისი ავტორიტეტი იდგა დამრიგებლებზე მაღლა, პრობლემა სწორედ ეს იყო.
რაც არ უნდა იყოს, ფაქტია, სალენკოს რეკორდი უნიკალურად ახლაც რჩება. მის ანგარიშზე არის კიდევ ერთი საინტერესო მიღწევაც - ერთადერთი მოთამაშე, ვინც მუნდიალის საუკეთესო გოლეადორი გახდა იმ ეროვნულ გუნდში, რომელმაც ჯგუფური ეტაპის გადალახვა ვერ შეძლო. დიახ, სლავებმა 1/8 ფინალში მომავალი ჩემპიონი ბრაზილია და უკვე ხსენებული სკანდინავიელები გაუშვეს.
სალვატორე სკილაჩი | იტალია
იტალიას 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ჰყავდა ერთ-ერთი ყველაზე ვარსკვლავური შემადგენლობა, თუმცა ტურნირის მასპინძლების მხრიდან ყველაზე შედეგიანი მოთამაშე აღმოჩნდა არა ვიალი, მანჩინი ან ბაჯო, არამედ სკილაჩი. აპენინებზე ჩატარებული მუნდიალის მთავარ აღმოჩენად წოდებულმა იტალიელმა ფორვარდმა შეაგდო 6 ბურთი და ის ტურნირის საუკეთესო მოთამაშეც გახდა.
ყველაზე საოცარი არის ის, რომ სალვატორე თავდაპირველად განიხილებოდა სათადარიგო ფეხბურთელად, თუმცა მსოფლიო ჩემპიონატის მსვლელობისას გახდა "აძურის" ძირითადის უცვლელი წევრი, მაშინ, როცა გარანტირებული ადგილი სასტარტოში ჯანლუკასა და რობისაც კი არ ჰქონდათ.
იუვენტუსის ყოფილი თავდამსხმელის გოლებით "ლურჯები" მივიდნენ ნახევარფინალამდე, სადაც პენალტების სერიაში დამარცხდნენ მსოფლიოს მოქმედ ჩემპიონთან, არგენტინასთან. ტოტომ შეაგდო აღნიშნულ შეხვედრაშიც, მაგრამ აძელიო ვიჩინის შეგირდებისთვის 1 ბურთი საკმარისი არ გამოდგა.
რაც შეეხება იტალიის ნაკრების ყოფილი მე-19 ნომრის საკლუბო კარიერას, იმავე 1990 წელს, ტურინული გუნდის შემადგენლობაში 21 გატანილი ბურთის გარდა, საინტერესო არაფერი მომხდარა. "ბიანკონერის" შემდეგ, სკილაჩი გადავიდა ინტერნაციონალეში, მაგრამ 2 სეზონის მანძილზე 10-გოლიან ნიშნულსაც ვერ მიუახლოვდა.
