2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის დაწყების წინ, წარმოგიდგენთ 10 საუკეთესო გახსნით მატჩს მუნდიალების ისტორიაში.
არგენტინა 0:1 ბელგია | 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი ნამდვილ სენსაციად იქცა. კამპ ნოუზე ტურნირის მოქმედმა გამარჯვებულმა არგენტინამ სენსაციურად ბელგიასთან წააგო. "ალბისელესტე" ითვლებოდა ესპანეთის მუნდიალის მთავარ ფავორიტად, რომლის შემადგენლობაში 1978 წლის ტურნირის ჩემპიონები იყვნენ.
საუბარია მარიო კემპესის, დანიელ პასარელასა და ოსვალდო არდილესის შესახებ. რაც მთავარია, 21 წლის დიეგო მარადონა, ვისთვისაც ეს კარიერაში მუნდიალის პირველი თამაში იყო. შეხვედრის ერთადერთი ბურთი გავიდა მე-62 წუთზე: ფრანკ ვერკაუტერენის საჰაერო გადაცემის შემდეგ, ერვინ ვანდენბერგმა უბალდო ფილიოლს შანსი არ დაუტოვა.
ბრაზილია 3:1 ხორვატია | 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი ძალიან დრამატული, ემოციური და სკანდალური გამოდგა. მასპინძელმა ბრაზილიამ ხორვატიას მოუგო 3:1, მაგრამ თამაში იმაზე ბევრად რთული გამოდგა, ვიდრე ანგარიშიდან ჩანს. მე-11 წუთზე, ბალკანელთა მწვავე შეტევის შემდეგ, მარსელო ვიეირამ ბურთი საკუთარ კარში ჩაჭრა.
ეს იყო მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში პირველი შემთხვევა, როდესაც ტურნირის პირველი გოლი ავტოგოლით გავიდა. "სელესაომ" მალევე მოახერხა გონს მოსვლა. ნეიმარ ჟუნიორმა, რომლისთვისაც ეს სადებიუტო მუნდიალი იყო, უდიდესი წნეხის მიუხედავად, ლიდერობა ითავა. 29-ე წუთზე ბრაზილიელმა ფორვარდმა შორეული და ზუსტი დარტყმით ანგარიში გაათანაბრა.
მატჩის გარდამტეხი მომენტი 71-ე წუთზე დადგა, როდესაც მთავარმა არბიტრმა იუიჩი ნიშიმურამ დეიან ლოვრენის მხრიდან ფრედ გუედეშზე მცირე შეხების გამო, ძალიან საეჭვო 11-მეტრიანი დანიშნა. "უჯრებიანთა" პროტესტის მიუხედავად, გადაწყვეტილება არ შეიცვალა და ბარსელონას ექს-ფორვარდმა პენალტით "პენტაკამპეონე" წინ გაიყვანა (2:1).
ნიკო კოვაჩის გუნდი ბოლომდე იბრძოდა და გათანაბრების კარგი შანსებიც ჰქონდა, თუმცა არბიტრის მიერ დამატებულ პირველ წუთზე, ოსკარ ჟუნიორმა ბრწყინვალე ინდივიდუალური რეიდი ზუსტი დარტყმით დაასრულა და 3:1 დააფიქსირა. მიუხედავად იმისა, რომ ლუის ფელიპე სკოლარის შეგირდებმა 3 ქულა მოიპოვეს, შეხვედრის შემდეგ მთავარი განხილვის თემა მსაჯის საკამათო გადაწყვეტილება გახდა.
არგენტინა 0:1 კამერუნი | 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი, რომელიც სან სიროზე გაიმართა, ტურნირის ისტორიაში ერთ-ერთ უდიდეს და ყველაზე შოკისმომგვრელ სენსაციად ითვლება. მოქმედმა ჩემპიონმა არგენტინამ კამერუნთან 0:1 წააგო. აუტსაიდერად მონათლულმა ეროვნულმა გუნდმა "ალბისელესტეს" გასანეიტრალებლად უკიდურესად ხისტ, ფიზიკურ და აგრესიულ ტაქტიკას მიმართა.
მატჩი იმდენად უხეში გამოდგა, რომ მსაჯმა "მოუთვინირებელ ლომებს" ორი წითელი ბარათი უჩვენა - 61-ე წუთზე ანდრე კანა-ბიიკი გააძევეს, ხოლო შეხვედრის მიწურულს, ბენჟამენ მასინგი, მარადონასთან უხეშობისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ აფრიკელები მოედანზე დარჩნენ უმცირესობაში, მათ სასწაული მოახდინეს.
ამ მატჩმა საფუძველი ჩაუყარა ვალერი ნეპომნიაშის გუნდის ზღაპრულ სვლას - ის გახდა "შავი კონტინეტის" პირველი ნაკრები, რომელიც მუნდიალის 1/4 ფინალში გავიდა. "სელესიონი" კი, ამ მძიმე სტარტის მიუხედავად, გონს მოეგო და საბოლოოდ ტურნირის გადამწყვეტ შეხვედრამდეც მიაღწია.
საფრანგეთი 0:1 სენეგალი | 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი კიდევ ერთი კლასიკური და შოკისმომგვრელი სენსაციაა ტურნირის ისტორიაში. მოქმედმა მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონმა, ვარსკვლავურმა საფრანგეთმა, მუნდიალის დებიუტანტ სენეგალთან 0:1 წააგო. ტურნირის უმთავრეს ფავორიტად მონათლულმა "მამლებმა" შეხვედრის წინ უდიდესი დარტყმა მიიღეს: ზინედინ ზიდანის ტრავმა.
საინტერესოა, რომ "ტერანგას ლომებს" ფრანგი მწვრთნელი, ბრუნო მეცუ ხელმძღვანელობდა, ხოლო ნაკრების სასტარტო შემადგენლობის თერთმეტივე მოთამაშე ლიგა 1-ში ასპარეზობდა. აღნიშნული მოგებით აფრიკელებმა მთელი მსოფლიო აღაფრთოვანეს და კამერუნის მსგავსად, საბოლოოდ 1/4 ფინალამდე მიაღწიეს.
"ლურჯებისთვის" კი ეს მარცხი კოშმარის დასაწყისი აღმოჩნდა - მოქმედმა ჩემპიონებმა ჯგუფში ერთი გოლიც კი ვერ გაიტანეს და ტურნირს სენსაციურად, პირველივე ეტაპიდან გამოეთიშნენ. შეგახსენებთ, საუბარია მოქმედ გამარჯვებულზე, როგორც მუნდიალის, ისე ევროპის. მოგვიანებით, გერმანიის მუნდიალზე გადამწყვეტ თამაშამდე მისვლით, საფრანგეთმა ერთვარი რეაბილიტაცია მოახდინა.
გერმანია 4:2 კოსტა რიკა | 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი წინა წლებისგან განსხვავებით, სენსაციით არ დასრულებულა, თუმცა ტურნირის ისტორიაში შევიდა, როგორც ყველაზე უხვგოლიანი, სანახაობრივი და დრამატული სადებიუტო შეხვედრა. მასპინძელმა და ერთ-ერთმა ფავორიტმა გერმანიამ კოსტა-რიკას 4:2 მოუგო.
ამ მატჩმა სრულიად შეცვალა "ბუნდესნაკრების" იმიჯი - თუ მანამდე მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძლებს პრესა და გულშემატკივრები სკეპტიკურად უყურებდნენ, ამ ლამაზმა და შემტევმა თამაშმა მთელ ქვეყანაში უდიდესი საფეხბურთო ეიფორია ააგორა. საინტერესოა, რომ "მდიდარი სანაპიროს" წარმომადგენელთა კარში დუბლის ავტორ მირო კლოზე იმ დღეს იუბილარი იყო.
იტალია 7:1 აშშ | 1934 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
1934 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე პირველი რვა მატჩი დაიწყო ერთ დროს, მათ შორის იტალიისა და აშშ-ს დაპირისპირებაც. ეს თამაში დღემდე რჩება მუნდიალის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე უხვგოლიან და დიდი სხვაობით დასრულებულ სასტარტო შეხვედრად. "აძურიმ" ამერიკა უბრალოდ უშანსოდ გაანადგურა.
ამ დამაჯერებელი და სასტიკი გამარჯვებით "ლურჯებმა" ყველას აჩვენეს, რომ ტურნირზე მხოლოდ ოქროს მედლებისთვის იყვნენ მოსულები. ვიტორიო პოცოს შეგირდებმა ეს გზა ბოლომდე წარმატებით გაიარეს და პირველად ჩემპიონები გახდნენ. აღსანიშნავია, ბენიტო მუსოლინი ტურნირს საკუთარი პროპაგანდისთვის იყენებდა და იტალიის ეროვნული გუნდისგან მხოლოდ პირველობას ითხოვდა.
ბრაზილია 5:0 მექსიკა | 1954 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ერთდროულად მიმდინარე რამდენიმე გახსნით მატჩს შორის იყო მექსიკის განადგურებაც ბრაზილიის მიერ. ეს თამაში ფეხბურთის ისტორიაში განსაკუთრებულია, რადგან სწორედ აქედან დაიწყო "სელესაოს" ახალი, ყველასთვის ნაცნობი ერა. შინაურ მუნდიალზე განცდილი ტრაგედიის შემდეგ, "კანარინიოში" თეთრი ფორმით თამაში უიღბლობის სიმბოლოდ მიიჩნიეს.
ქვეყანაში გამოაცხადეს კონკურსი ახალ დიზაინზე და სწორედ "აცტეკებთან" მატჩში ბრაზილიამ პირველად ისტორიაში ითამაშა დღეს უკვე საკულტო ყვითელი მაისურებით, მწვანე საყელოებითა და ლურჯი შორტებით. ამ ბრწყინვალე სტარტით "სელესაომ" აჩვენა, შინაური მუნდიალის ფსიქოლოგიური ტრავმა გადალახული იყო.
მიუხედავად იმისა, რომ 1954 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე "კანარინიომ" მოგვიანებით უნგრეთის ლეგენდარულ "ოქროს გუნდთან" მეოთხედფინალში წააგო, სწორედ აღნიშნულ შეხვედრაში დაბადებულმა ყვითელმა ნაკრებმა სულ რაღაც 4 წელში (1958-ში) მსოფლიო პირველად დაიპყრო.
ბრაზილია 2:1 შოტლანდია | 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი, რომელიც ახალაშენებულ სტად დე ფრანსზე გაიმართა, ძალიან დაძაბული და ემოციური გამოდგა. მუნდიალის მოქმედმა ჩემპიონმა, ვარსკვლავურმა ბრაზილიამ, შოტლანდიის მებრძოლი ეროვნულ გუნდს საკმაოდ რთულ ბრძოლაში 2:1 მოუგო.
"სელესაო" 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მთავარი ფავორიტი იყო, ხოლო საფეხბურთო სამყაროს ყურადღება მიპყრობილი გახლდათ 21 წლის რონალდო ნაზარიოსკენ, რომელიც იმ დროისთვის პლანეტის საუკეთესო მოთამაშედ ითვლებოდა. ბრიტანელები კი, ტრადიციულად, მყარი უკანახაზითა და ხასიათით აპირებდნენ "კანარინიოს" შეჩერებას.
მიუხედავად იმისა, რომ "ტარტანებმა" შესანიშნავად იბრძოლეს, ავტოგოლმა მათ ქულის მოპოვების შესაძლებლობა წაართვა. მარიო ზაგალოს შეგირდებმა კი რთული, მაგრამ უმნიშვნელოვანესი მოგებით დაიწყეს გზა, რომელმაც ისინი საბოლოოდ საფრანგეთის მუნდიალის გადამწყვეტ შეხვედრამდე მიიყვანა.
სამხრეთ აფრიკა 1:1 მექსიკა | 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი, რომელიც ფეხბურთის ისტორიაში განსაკუთრებული ატმოსფეროთი შევიდა. ეს იყო პირველი მუნდიალი, რომელსაც "შავმა კონტინენტმა" უმასპინძლა, ხოლო სადებიუტო შეხვედრა სამხრეთ აფრიკასა და მექსიკას შორის უაღრესად დრამატული ფრით, 1:1 დასრულდა.
მიუხედავად იმისა, რომ "ბაფანა ბაფანამ" გამარჯვება ხელიდან გაუშვა, ამ მატჩმა მთელ კონტინენტს უდიდესი სიამაყის გრძნობა აჩუქა, სიპივე ჩაბალალას გატანილი ბურთი კი მუნდიალების ისტორიაში ერთ-ერთ ულამაზეს გახსნით გოლად დარჩა. შეხვედრის დაწყებამდე სტადიონზე გრანდიოზული გახსნის ცერემონია მოეწყო, მაგრამ მთელი ტურნირის მთავარი სიმბოლო მაინც ტრიბუნებიდან წამოსული ხმაური გახდა.
85 ათასზე მეტი გულშემატკივარი შეუჩერებლად უბერავდა ტრადიციულ აფრიკულ საყვირებს - ვუვუზელებს, რაც მოედანზე ფუტკრების სკების გუგუნის მსგავს, უნიკალურ ატმოსფეროს ქმნიდა. მიუხედავად იმისა, რომ სამხრეთ აფრიკის მუნდიალის გახსნით შეხვედრაში ტოპ გუნდებს არ უთამაშიათ, ის მაინც ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელია.
მექსიკა 0:0 სსრკ | 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახსნითი მატჩი ფეხბურთის ისტორიაში განსაკუთრებული და რევოლუციური მოვლენაა. ტურნირის მასპინძელი მექსიკისა და საბჭოთა კავშირის შეხვედრა მართალია უგოლო ფრით, 0:0 დასრულდა, მაგრამ აღნიშნულმა შეხვედრამ ფეხბურთის წესები სამუდამოდ შეცვალა.
სწორედ ამ მატჩში გამოიყენეს ფეხბურთის ისტორიაში პირველად ყვითელი ბარათები და ფეხბურთელების შეცვლის წესი. მანამდე არბიტრები მოთამაშეებს სიტყვიერად აფრთხილებდნენ ან აძევებდნენ, ტრავმირებული ფეხბურთელის შეცვლა კი აკრძალული იყო. ისტორიაში პირველი ყვითელი ბარათი კახი ასათიანს უჩვენეს.
მეორე გაფრთხილებაც იყო ქართული - ბარათი გივი ნოდიას უჩვენეს. მატჩი შუადღისას, საშინელ სიცხეში ჩატარდა, რათა ევროპულ ტელევიზიებს პირდაპირი ტრანსლაციისთვის ხელსაყრელი დრო ჰქონოდათ. ზღვის დონიდან თითქმის 2300 მეტრ სიმაღლეზე, გაიშვიათებულ ჰაერში ფეხბურთელებს სირბილი უჭირდათ.
ამის გამო თამაშის ტემპი საკმაოდ დაბალი იყო და ორივე ნაკრები ძალების დაზოგვას ცდილობდა. მიუხედავად იმისა, რომ მაყურებელმა გოლები ვერ იხილა, აღნიშნული შეხვედრა ფეხბურთის მოდერნიზაციის სიმბოლოდ იქცა, ხოლო ორივე ეროვნულმა გუნდმა საბოლოოდ წარმატებით დაძლია ჯგუფური ეტაპი და 1/4 ფინალშია მიაღწია.
