2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე იქნება ოთხი დებიუტანტი ნაკრები - კაპო ვერდე, კურასაო, იორდანია და უზბეკეთი. ვნახოთ, როგორი იქნება მათი პირველი თავგადასავალი მუნდიალზე, იქამდე კი გავიხსენოთ მსოფლიო თასის ყველაზე დასამახსოვრებელი, გამორჩეული და შედეგიანი დებიუტანტები.
ხორვატია | 1998 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
იუგოსლავიის დაშლამ საფეხბურთო სამყაროს აჩუქა რამდენიმე ახალი ნაკრები და მთავარი მათ შორის ხორვატია არის. მსოფლიო ჩემპიონატზე დებიუტი გამოდგა უბრალოდ ფეერიული: ბალკანელთა შეჩერება შეძლო მხოლოდ მომავალმა ჩემპიონმა, საფრანგეთის ეროვნულმა გუნდმა.
"უჯრებიანებმა" ჯგუფში აჯობეს იაპონიასა და იამაიკას, რის შედეგადაც არგენტინასთან ერთად ისინი მსოფლიო ჩემპიონატის პლეიოფში გავიდნენ. 16 საუკეთესო ეროვნულ გუნდს შორის მოხვედრის შემდეგ, მიროსლავ ბლაჟევიჩის შეგირდებმა სენსაციურად გაანადგურეს გერმანია, იქამდე კი 1/8 ფინალში რუმინეთსაც მოუგეს.
როგორც აღვნიშნეთ, ხორვატია დამარცხდა მომავალ ჩემპიონებთან, "მამლებთან", ტურნირის ნახევარფინალში. ამით არ დასრულებულა ბალკანელთა ზღაპარი, მე-3 ადგილისთვის შეხვედრაში მათ ნიდერლანდთა ეროვნულ გუნდსაც მოუგეს. ცალკე გამოსარჩევია დავორ შუკერის მიღწევა, რომელიც 6 გატანილი ბურთით მუნდიალის საუკეთესო გოლეადორი გახდა.
აღმოსავლეთ გერმანია | 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
დრო, როდესაც გერმანია იყო გაყოფილი ორ ნაწილად - დასავლეთად და აღმოსავლეთად. ბერლინის კედლის ერთ მხარეს მსოფლიო ჩემპიონატის ტიტულებს იგებდა "ბუნდესთიმი", საკლუბო ფეხბურთში დომინირებდა მიუნხენის ბაიერნი, ფრანც ბეკენბაუერისა და გერდ მიულერის კლასის მოთამაშეები კი ეპოქას ქმნიდნენ.
ამ ყველაფრის ჩრდილში მუდმივად იმყოფებოდა გდრ, რომელსაც მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში ერთი ხმაურიანი გასეირნება მაინც გამოუვიდა. 1974-ში "ამხანაგური თამაშების ჩემპიონებმა" მუნდიალზე იასპარეზეს პირველად და უკანასკნელად, მაგრამ ძალიან დასამახსოვრებლად.
ჯგუფურ ეტაპზე გეორგ ბუშნერის გუნდის ერთ-ერთი მეტოქე აღმოჩნდა სწორედ მეზობელი "მანშაფტი", რომელიც 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძელიც იყო. აღნიშნული შეხვედრა ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე პოლიტიკურად დატვირთულ დუელად ითვლება.
რაც შეეხება შედეგს, მოხდა უდიდესი სენსაცია - ჰელმუტ შონის გუნდი აღმოსავლეთ გერმანიასთან ანგარიშით 0:1 დამარცხდა. აღსანიშნავია, რომ გდრ-ის ხელისუფლება ამ მოგებას მომავალში პროპაგანდისთვის იყენებდა. დასავლეთელი მეზობლების კარში გამარჯვების გოლის ავტორმა, იურგენ შპარვასერმა მოგვიანებით თქვა: "თუ ჩემს საფლავზე ეწერება მხოლოდ "ჰამბურგი, 1974", ყველა მაინც მიხვდება ვინ ვარ".
განა | 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
განა ყოველთვის ითვლებოდა აფრიკის ერთ-ერთ საუკეთესო ნაკრებად, თუმცა მსოფლიო ჩემპიონატზე მოხვედრა მას 2006 წლამდე დაუგვიანდა. სადებიუტო მუნდიალის ჯგუფურ ეტაპზე "შავმა ვარსკვლავებმა" წააგეს მხოლოდ მომავალ ჩემპიონთან, იტალიის ეროვნულ გუნდთან.
"სკუადრა აძურას" გარდა, რატომირ დუიკოვიჩის გუნდის მეტოქეები იყვნენ ჩეხეთი, პაველ ნედვედსა და პეტრ ჩეხთან ერთად, ასევე აშშ - დებიუტანტმა ეროვნულმა გუნდმა ორივეს მოუგო. მართალია, განის თავგადასავალი დასრულდა მალევე, 1/8 ფინალში ბრაზილიასთან განადგურებით, მაგრამ მუნდიალების ისტორიაში აღნიშნული წაგებაც განსაკუთრებულია.
სწორედ "შავი ვარსკვლავების" კარში გატანილი გოლის შემდეგ, რონალდო ნაზარიოს მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში დაუგროვდა 15 ბურთი, რაც მუნდიალების ყველა დროის საუკეთესო გოლეადორობისთვის საკმარისი გამოდგა. ბრაზილიელი ფორვარდის მიღწევა აქტიური იყო 8 წლის მანძილზე, შემდეგ კი მიროსლავ კლოზემ მე-16 შეაგდო.
ირლანდია | 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ირლანდია - 1990 წელს გამართული მსოფლიო ჩემპიონატის დებიუტანტი ნაკრები, რომელიც მეოთხედფინალამდე მივიდა ისე, რომ ძირითად დროში 1 შეხვედრაც ვერ მოიგო. "კელტებმა" ჯგუფში ითამაშეს 3 ფრე, მათ შორის ყველაზე პრინციპულ მოწინააღმდეგესთანაც, ინგლისის ეროვნულ გუნდთან.
მერვედფინალში "მწვანეებმა" გააგორეს მორიგი ფრე, ამჯერად რუმინეთთან. ძირითად დროში 0:0-ის შემდეგ, ორივე ნაკრებმა პენალტების სერიაში შეასრულა 5-5 დარტყმა და კარპატელებს გაუმართლათ ჯეკ ჩარლტონის შეგირდებზე ნაკლებად: გადამწყვეტი 11-მეტრიანი დანიელ ტიმოფტემ გააფუჭა.
მეოთხედფინალში ირლანდიის გზაზე ფრეს გარდა პირველად დაფიქსირდა სხვა შედეგი და ეს იყო მარცხი მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძელ იტალიასთან. "კელტები" მუნდიალზე ასპარეზობას სალვატორე სკილაჩის ბურთმა გამოთიშა. 4 ფრე ძირითად დროში და 1 წაგება, ასეთი შედეგი ჰქონდათ "მწვანეებს" 1990-ში.
იტალია | 1934 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ისტორიაში რიგით მეორე მსოფლიო ჩემპიონატზე მოხვდა 10 დებიუტანტი ნაკრები, მათ შორის იტალიაც, რომელიც ტურნირის მასპინძელიც იყო. "აძურიმ" ტურნირი დაიწყო აშშ-ს განადგურებით, შემდეგ კი მოუგო ესპანეთსა და ავსტრიას, ფინალში კი ჩეხოსლოვაკეთს. ასე მოიპოვეს "ლურჯებმა" მაისურზე პირველი ვარსკვლავის დატანების უფლება.
სულ პირველ მსოფლიო ჩემპიონატზე ურუგვაის ნაკრების გამარჯვებას თუ არ ჩავთვლით, ეს არის ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც ტურნირი დებიუტანტმა ეროვნულმა გუნდმა მოიგო. 4 წლის შემდეგ, ვიტორიო პოცოს შეგირდებმა გაიმეორეს თავიანთი წარმატება და ზედიზედ მე-2 მუნდიალიც მოიგეს.
აღსანიშნავია ისიც, რომ 1934 - 1938 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების შუალედში იტალიამ ფეხბურთში ოლიმპიური თამაშების ოქროს მედლებიც მოიპოვა. "აძურის" ყოფილი დამრიგებელი დღემდე რჩება ერთადერთ სპეციალისტად, რომელმაც მუნდიალის მოგება 2-ჯერ მოახერხა.
ნიგერია | 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ნიგერია - 1990-იანი წლების აფრიკის საუკეთესო ნაკრები, რომელიც აშშ-ში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ხმაურიანად შემოფრინდა. ჯგუფურ ეტაპზე "სუპერ არწივებმა" წააგეს არგენტინასთან, მაგრამ საბერძნეთსა და ბულგარეთთან მოგებით, ასევე ბურთების ბალანსის ხარჯზე, პირველი პოზიცია დაიკავეს.
კლემენს უესტერჰოფის გუნდს მერვედფინალში ელოდა მომავალი ფინალისტი, იტალია, რომელმაც დებიუტანტ ნაკრებს მხოლოდ დამატებით დროში აჯობა. ეს ყველაფერი იმის გათვალისწინებით, რომ ნიგერია 88-ე წუთამდე იგებდა, მაგრამ შემდეგ, რობერტო ბაჯომ ჯერ გაათანაბრა ანგარიში, ექსტრა ტაიმში ზუსტად შესრულებული 11-მეტრიანით კი "აძური" 1/4 ფინალშიც გაიყვანა.
საფეხბურთო სამყაროში დღემდე მსჯელობენ იმის შესახებ, თუ რა მოხდებოდა 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე "სუპერ არწივებს" "ლურჯებთან" საქმე ბოლომდე რომ მიეყვანათ. იმის გათვალისწინებით, თუ როგორ ეფექტურ ფეხბურთს თამაშობდნენ აფრიკელები, არაა გამორიცხული, რომ კიდევ უფრო მასშტაბური სენსაციაც გვენახა.
ჩრდილოეთ კორეა | 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
როგორი გასაკვირიც არ უნდა იყოს, მსოფლიო ჩემპიონატის ყველაზე ხმაურიანი აზიური დებიუტანტი ნაკრების სტატუსი ეკუთვნის არა იაპონიას ან სამხრეთ კორეას, არამედ ჩრდილოეთ კორეას. საუბარია 1966-ის მუნდიალზე, რომელზეც აღნიშნული ქვეყნის ეროვნული გუნდი 1/4 ფინალში გავიდა.
დასაწყისი გამოდგა უმძიმესი - "ჩხოლიმა" ანგარიშით 0:3 განადგურდა საბჭოთა კავშირთან, თუმცა შემდეგ იყო ფრე ჩილესთან და მთავარი, იტალიასთან მოგება (1:0). მიუნგ რიე ჰიუნის შეგირდებმა აჯობეს ეროვნულ გუნდს, რომელშიც ბრწყინავდნენ ჯანი რივერა, ჯაჩინტო ფაკეტი, სანდრო მაცოლა და სხვები.
ამ გამარჯვებამ ჩრდილოეთ კორეას მოუტანა მეოთხედფინალის საგზური, "სკუადრა აძურა" კი ტურნირს გამოეთიშა. რაც შეეხება უშუალოდ 1/4 ფინალურ დუელს, მოწინააღმდეგე იყო კიდევ ერთი გამორჩეული დებიუტანტი, პორტუგალიის ეროვნული გუნდი, რომელსაც "ჩხოლიმამ" 8-ბურთიანი თრილერი გაუმართა.
მატჩის 25-ე წუთისთვის პირენეელები ნადგურდებოდნენ ანგარიშით 0:3, თუმცა შემდეგ, საფეხბურთო სამყარომ მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი ქამბექი იხილა. აზიელთა მე-3 ბურთის შემდეგ, "ლუზიტანებმა" 55 წუთის შუალედში 5 ბურთი შეაგდეს.
პორტუგალია | 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
მსოფლიო ჩემპიონატების ყველაზე დასამახსოვრებელი დებიუტანტი ნაკრებების ისტორიას სწორედ 1966 წლის პორტუგალიით გავაგრძელებთ. ჩრდილოეთ კორეის მსგავსად, ხმაურიანი ფავორიტი ჯგუფში პირენეელებმაც ჩატოვეს. საუბარია ბრაზილიაზე, რომელიც აღნიშნულ მუნდიალამდე ჩემპიონი ზედიზედ 2-ჯერ იყო (1958, 1966).
ჯგუფურ ეტაპზე სამიდან სამი გამარჯვების შემდეგ, "ლუზიტანებმა" 0:3-დან თამაში შემოუტრიალეს "ჩხოლიმას", რომელსაც როგორც აღვნიშნეთ 5 ბურთი შეუგდეს. ოტო გლორიას შეგირდების მოწინააღმდეგე მუნდიალს 1/2 ფინალში გამოდგა ტურნირის მასპინძელი და მომავალი ჩემპიონი, ინგლისი.
პორტუგალიამ ვერაფერი გააწყო ბობი ჩარლტონის ორი გოლის წინააღმდეგ, რის შედეგადაც დებიუტანტი ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატს გამოეთიშა. მე-3 ადგილისთვის შეხვედრაში საბჭოთა კავშირთან მოგებით, პირენეელებს კარის ხმაურიანად მოჯახუნება მაინც გამოუვიდათ. აუცილებლად სახსენებელია ეუსებიო და სილვა ფერეირა, რომელმაც აღნიშნულ მუნდიალზე ჯამში 9 ბურთი შეაგდო.
სენეგალი | 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მთავარ აუტსაიდერებს შორის თავდაპირველად განიხილებოდა დებიუტანტი სენეგალიც, თუმცა დრომ აჩვენა, რომ საფეხბურთო სამყარო აღნიშნული პროგნოზით მწარედ შეცდა. "ტერანგას ლომებმა" პირველ შეხვედრაში მოუგეს მუნდიალისა და ევროპის მოქმედ ჩემპიონს, საფრანგეთს.
აფრიკელების ზღაპარი ამით არ დასრულებულა - წინ იყო ჯგუფური ეტაპის ჩამთავრება დაუმარცხებლად (ფრე ურუგვაისა და დანიასთან), მერვედფინალში კი კიდევ ერთი სენსაცია: შვედეთთან მოგება. შეხვედრის ძირითადი დრო დასრულდა 1:1, ექსტრა ტაიმში ანრი კამარამ სკანდინავიელებს მე-2 ბურთიც შეუგდო.
ბრუნო მეცუს გუნდი ახლოს იყო მსოფლიო ჩემპიონატის ოთხ საუკეთესო ნაკრებს შორის მოხვედრასთანაც, თუმცა მეოთხედფინალში თურქეთთან დამარცხდა. კვლავ ექსტრა ტაიმი და ოქროს ბოლი, ამჯერად თვითონ სენეგალის კარში. არსებობს მოსაზრება, "მამლების" წაგება "ტერანგას ლომებთან" ფეხბურთის ისტორიაში ყველაზე დიდი სენსაცია არის.
უკრაინა | 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2000-იანი წლების შუა პერიოდისთვის ანდრეი შევჩენკოს ჰქონდა თითქმის იდეალური კარიერა - ჩემპიონთა ლიგაზე ტრიუმფი, ოქროს ბურთი და სკუდეტო. უკრაინელ ფორვარდს სრულყოფილებამდე თითქოს აკლდა 1 დეტალი, მუნდიალზე თამაში და 2006-ში მის რეზიუმეში ეს პუნქტიც გაჩნდა.
რაც შეეხება უკრაინის განვლილ გზას, ჯგუფური ეტაპის პირველ მატჩში ესპანეთთან ანგარიშით 0:4 განადგურების შემდეგ, დებიუტანტმა ეროვნულმა გუნდმა 4 უპასუხო ბურთი საუდის არაბეთის კარში თავადაც შეაგდო. შემდეგ იყო ტუნისთან მოგება და დრამატული დუელი შვეიცარიასთან, მუნდიალის 1/8 ფინალში.
"ლურჯ-ყვითლებმა" "როსოკროჩიატი" დაამარცხეს პენალტების სერიაში, ისე რომ მეტოქემ სამი დარტყმიდან ზუსტად ვერცერთი ვერ შეასრულა. "ზბირნას" თავგადასავალი დასრულდა 1/4 ფინალში, მომავალ ჩემპიონთან, იტალიასთან წაგებით. ლუკა ტონის დუბლსა და ჯანლუკა ძამბროტას 1 ბურთს ოლეგ ბლოხინის შეგირდებმა ვერაფერი დაუპირისპირეს.
