როგორც მოგეხსენებათ, უეფამ დაუშვა უპროცედენტო შემთხვევა და 1976 წელს გამართული ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებულად ჩეხეთთან ერთად, სლოვაკეთიც გამოაცხადა. შეგახსენებთ, ევრო 76-ის ფინალში ჩეხოსლოვაკეთმა მოუგო გერმანიას, მაგრამ აქამდე, ოფიციალურ ჩემპიონად მხოლოდ ჩეხეთი ითვლებოდა.
ამ ყველაფერში ნამდვილად არის ლოგიკა - ჩეხოსლოვაკეთი იმ დროს იყო ერთი სრულფასოვანი სახელმწიფო, რომელიც მოგვიანებით გაიყო ორად: ჩეხეთად და სლოვაკეთად. აქედან გამომდინარე, ევრო 76-ის ჩემპიონის სტატუსიც ორივე მათგანზე უნდა გადანაწილდეს. არ უნდა დაგვავიწყდეს ისიც, რომ ფინალში 8 სლოვაკი მოთამაშე მონაწილეობდა.
ევროპის ჩემპიონატების ისტორიას ახსოვს კიდევ ერთი ჩემპიონი ქვეყანა, რომელიც დაიშალა რამდენიმე ნაწილად - საბჭოთა კავშირი. როგორც ვიცით, სსრკ-ს დაშლის შემდეგ, დამოუკიდებლობა დაიბრუნა 15-მა სახელმწიფომ, მათ შორის საქართველომაც. ისმის კითხვა: ჩეხეთისა და სლოვაკეთის პრინციპით, ეკუთვნით თუ არა 1960 წლის ჩემპიონობა პოსტ-საბჭოთა სივრცის ქვეყნებს?
რატომ იმსახურებს საქართველო ევროპის ჩემპიონის სტატუსს?
1960 წლის ევროპის ჩემპიონატის ფინალში საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში იყო რვა რუსი (იაშინი, ვოინოვი, პონედელნიკი მასლიონკინი, ნეტო, კრუტიკოვი, ივანოვი, ბუბუკინი) და სამი ქართველი მოთამაშე (მეტრეველი, მესხი და ჩოხელი). ამის გარდა, პირველი ბურთი სსრკ-ს მხრიდან შეაგდო მეტრეველმა, მე-2 გოლის დროს კი ასისტი მესხმა გააკეთა.
ჩეხეთისა და სლოვაკეთის პრინციპით, რუსეთის მსგავსად, ჩემპიონობას ზუსტად იგივენაირად საქართველოც იმსახურებს. ფაქტია, რომ "წითლების" წარმატებაში ქართველმა მოთამაშეებმა ფუნდამენტური წვლილი შეიტანეს. ამ საკითხს ართულებს საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შემავალი დანარჩენი 13 სახელმწიფოს პოზიცია.
განსხვავება ჩეხოსლოვაკეთის საქმისგან
დავუბრუნდეთ ჩეხეთსა და სლოვაკეთს - ორი ევროპული ქვეყანა დაახლოებით თანაბარი წვლილით 1976 წლის ჩემპიონობაში. რა ხდება საბჭოთა კავშირის მიმართებაში? 15 სახელმწიფო, მაგრამ როგორც აღვნიშნეთ, ევრო 1960-ზე ტრიუმფში მთავარი როლი მხოლოდ რუსმა და ქართველმა ფეხბურთელებმა ითამაშეს.
ამის გარდა, სიტუაციას ართულებს კიდევ ის ფაქტი, რომ სსრკ-დან გამოყოფის შემდეგ, ოთხი ქვეყანა აღმოჩნდა არა ევროპის, არამედ აზიის კონფედერაციაში. საუბარია უზბეკეთის, ტაჯიკეთის, ყირგიზეთისა და თურქმენეთის შესახებ. უეფას გადმოსახედიდან, ამ ქვეყნების ეროვნული გუნდების ევრო 60-ის ჩემპიონებად გამოცხადება უადგილოა.
დასკვნის სახით შეგვიძლია ვთქვათ, საქართველო ევროპის ჩემპიონად გამოცხადებას იმსახურებს როგორც სპორტული, ისე პოლიტიკური თვალსაზრისითაც, რუსეთზე არანაკლებადაც. თავად განსაჯეთ: სსრკ-ს შემადგენლობაში შემავალი სახელმწიფო, რომლის მოთამაშეების გარეშე ის ჩემპიონობა ვერ შედგებოდა.
რაც შეეხებათ დანარჩენ ქვეყნებს, დიახ, საბჭოთა კავშირის წევრები იყვნენ ისინიც, თუმცა მათი ფეხბურთელების წვლილი ჩემპიონობაში არ არის. ამის გარდა, როგორც აღვნიშნეთ, 4 სახელმწიფო ევროპის კონფედერაციაში საერთოდ არ იმყოფება. სწორედ ეს არის მიზეზი იმის, რომ უეფას სსრკ-ს ჩემპიონობაში კორექტირება ჯერჯერობით არ შეაქვს.
