ერთი შეხედვით კატასტროფული მაჩვენებელი ნამდვილად არ არის, მაგრამ დიდ ტურნირებზე იტალია გერმანიისთვის მუდამ წყევლას წარმოადგენდა და 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატამდე მანშაფტს იტალია ტურნირიდან გამოგდებული არ ჰყავდა. მარადიულობა და ჯოჯოხეთის წრეებიც ოდესღაც სრულდება, 2016 წლიდან კი სკუადრა აძურასთვის ჩარხი უკუღმა დატრიალდა. იტალიელებს ბოლო გამარჯვება გერმანელებთან ევრო 2012 ნახევარფინალში უფიქსირდებათ, მას შემდეგ გუნდები 7-ჯერ შეხვდნენ ერთმანეთს და გერმანელებმა 4-ჯერ იმარჯვეს. იტალიელთა გრაფაში კი მას შემდეგ 0-იანი წერია. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია მანშაფტის ქომაგთათვის, გერმანელებმა იტალია დიდი ტურნირის ეგიდით ძირითად დროში მეორედ დაამარცხეს, ორივე შემთხვევაში ეს ერთა ლიგას უკავშირდება. ცხადია ეს უკანასკნელი მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატს ვერ შეედრება, მაგრამ ნავსის გატეხა მნიშვნელოვანი ამბავია. როგორც წესი, გრანდები ერთა ლიგაზე დიდად არ იკლავენ თავს, მაგრამ მილანში გამართულ პირველ შეხვედრაში იოზუა კიმიხის თვალებსა და ემოციას თუ დააკვირდებოდით, ნათლად ამოიკითხავდით თუ რამხელა დატვირთვა აქვს გერმანელებისთვის იტალიასთან დაპირისპირებას ნებისმიერ ტურნირზე.
რატომ გახდა იტალია მანშაფტისთვის ყველაზე უხერხული მეტოქე?
ისტორიულად გერმანიის საფეხბურთო ნაკრები სტაბილურობასთან ასოცირდებოდა, მანშაფტი ყველაზე წარმატებული ევროპული ნაკრების სტატუსს ფლობს, მაგრამ იტალიის ნაკრები მათთვის ათწლეულების განმავლობაში გადაულახავ ბარიერად იქცა.
ლეგენდარულ იოჰან კრუიფს უთქვამს - იტალიელები ვერ მოგიგებენ, მაგრამ შენ შეიძლება მათთან წააგოო. კრუიფის მეგობარ ფრანც ბეკენბაუერს და სხვა გერმანელებსაც დიდად არ უყვარდათ იტალიელები და მათი სათამაშო სტილი - კატენაჩო. გერმანიის ნაკრები ხსენებისას ყველას თავში მოგვდის მანშაფტი, რომელსაც ბევრი გოლის გატანა და მეტოქის გადარბენა უყვარს. სკუადრა აძურა კი პირიქით, მათთვის მთავარი იყო შედეგი და თუნდაც მძიმე თამაშით ფონს გასვლა. ამ ყველაფერზე კარგად მიუთითებს სტატისტიკაც - იტალიის საფეხბურთო ნაკრების ყველა დროის ბომბარდირი ჯანლუიჯი რივაა - 35 გატანილი გოლით. ამ შედეგით მანშაფტის ბომბარდირთა ათეულშიც კი ვერ მოხვდები და საერთოდაც მსოფლიო გრანდებს შორის, იტალია ამ მონაცემებით ერთ-ერთი ყველაზე სუსტია. მიუხედავად ამისა, ევროპის და მსოფლიო ჩემპიონატზე დაპირისპირების დროს, გერმანიის ნაკრებს სკუადრა აძურას კარის დალაშქვრა ყოველთვის უჭირდა. დიდ ტურნირზე ერთზე მეტი გოლი გერმანიის ნაკრებმა იტალიას შორეულ 1970 წელს გაუტანა, მაგრამ საკუთარ კარში 4 გოლი მიიღო და ფინალის გზა იტალიას გადაულოცა.
რატომ გახდა იტალია მანშაფტისთვის ყველაზე უხერხული მეტოქე?
ისტორიულად გერმანიის საფეხბურთო ნაკრები სტაბილურობასთან ასოცირდებოდა, მანშაფტი ყველაზე წარმატებული ევროპული ნაკრების სტატუსს ფლობს, მაგრამ იტალიის ნაკრები მათთვის ათწლეულების განმავლობაში გადაულახავ ბარიერად იქცა.
ლეგენდარულ იოჰან კრუიფს უთქვამს - იტალიელები ვერ მოგიგებენ, მაგრამ შენ შეიძლება მათთან წააგოო. კრუიფის მეგობარ ფრანც ბეკენბაუერს და სხვა გერმანელებსაც დიდად არ უყვარდათ იტალიელები და მათი სათამაშო სტილი - კატენაჩო. გერმანიის ნაკრები ხსენებისას ყველას თავში მოგვდის მანშაფტი, რომელსაც ბევრი გოლის გატანა და მეტოქის გადარბენა უყვარს. სკუადრა აძურა კი პირიქით, მათთვის მთავარი იყო შედეგი და თუნდაც მძიმე თამაშით ფონს გასვლა. ამ ყველაფერზე კარგად მიუთითებს სტატისტიკაც - იტალიის საფეხბურთო ნაკრების ყველა დროის ბომბარდირი ჯანლუიჯი რივაა - 35 გატანილი გოლით. ამ შედეგით მანშაფტის ბომბარდირთა ათეულშიც კი ვერ მოხვდები და საერთოდაც მსოფლიო გრანდებს შორის, იტალია ამ მონაცემებით ერთ-ერთი ყველაზე სუსტია. მიუხედავად ამისა, ევროპის და მსოფლიო ჩემპიონატზე დაპირისპირების დროს, გერმანიის ნაკრებს სკუადრა აძურას კარის დალაშქვრა ყოველთვის უჭირდა. დიდ ტურნირზე ერთზე მეტი გოლი გერმანიის ნაკრებმა იტალიას შორეულ 1970 წელს გაუტანა, მაგრამ საკუთარ კარში 4 გოლი მიიღო და ფინალის გზა იტალიას გადაულოცა.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია მეხიკოს 1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ნახევარფინალი, რომელსაც საუკუნის მატჩი ეწოდა. აცტეკას სტადიონზე, დღემდე შეხვდებით ნახევარფინალის აღმნიშვნელ დაფას წარწერით: „აქ გაიმართა საუკუნის მატჩი.” - იტალიელებმა გერმანელები 4-3 დაამარცხეს, 7 გოლიდან 5 დამატებით დროში გავიდა, რაც მსოფლიო ჩემპიონატების რეკორდია. ამ დღეს მეხიკოში ბევრი საკულტო რამ მოხდა, იტალია მთელი თამაშის განმავლობაში იგებდა და დამატებით წუთებზე გერმანელმა მცველმა კარლ ჰაინც შნელინგერმა, რომელიც იმ დროს იტალიის ჩემპიონატში თამაშობდა და არც მანამდე და არც მას შემდეგ მანშაფტის რიგებში გოლი არ გაუტანია, იტალიელთა კარის ბადე შეარხია და თამაში დამატებით დროში გადაიყვანა. რივერასა და მიულერის ერთ წუთში გაცვლილი გოლები და მხარამოვარდნილი ფრანც ბეკენბაუერი, რომელმაც თითქმის ერთი საათი მოედანზე შეხვეული მხრით გაატარა. 70-ე წუთზე, გერმანელთა ლიდერმა მხარი ამოიგდო და რადგან ნაკრებს ცვლილებების ლიმიტი ამოწურული ჰქონდა, უარი თქვა მოედნის დატოვებაზე და დარჩენილი დრო მძიმე ტრავმით გაატარა მოედანზე.
იტალიამ 4-3 იმარჯვა და ფინალში გავიდა - მცირე ხნის შემდეგ ფრანც ბეკენბაუერმა განაცხადა, რომ ეს იყო ჯენტლმენური ომი და იტალიამ ფინალში გასვლა დაიმსახურა. ალბათ, ასე სჯობდა, რადგან გადაღლილი და გამოფიტული გერმანია ფინალში ბრაზილიასთან შერცხვებოდაო. პეპლის ეფექტის გამოისობით ვერ გავიგებთ თუ რა მოხდებოდა, მაგრამ ფაქტია ფრანცის სიტყვებში სიმართლის მარცვალი იყო - ლეგენდარულ ბრაზილიასთან ფინალში იტალიაც ვერას გახდა და 4-1 განადგურდა.
საკულტო გმირების დაპირისპირება
ბეკენბაუერი VS. მალდინი, ჯიჯი და ძოფი VS. ნოიერი და კანი
გერმანულ-იტალიური დაპირისპირებას, გარდა იმ ფაქტისა რომ ევროპის ორი ყველაზე ძლიერი გუნდი დიდებისთვის ებრძოდა ერთმანეთს, ჰქონდა არაერთი ლამაზი შეჯიბრებითობა. იტალიური დაცვითი სკოლა საუკეთესოა და თავმომწონე აპენინელები ამ ფაქტით დღემდე ამაყობენ, მაგრამ გერმანიას თავის მხრივ მსოფლიოს ყველა დროის საუკეთესო მცველი, ლიბეროს პოზიციის ახლებურად შემქმნელი და დაცვითი ხელოვნების შემოქმედი ჰყავდა. ორი გრანდის დაპირისპირების წინ სულ გაიგონებდით მალდინის, ბარეზის, ბეკენბაუერის, ბრაიტნერის გვარებსა და მათ განაწილებას საუკეთესოების იერარქიაზე. ეს დავა იარსებებს სამყაროს დასასრულამდე.
გერმანულ-იტალიური დაპირისპირებას, გარდა იმ ფაქტისა რომ ევროპის ორი ყველაზე ძლიერი გუნდი დიდებისთვის ებრძოდა ერთმანეთს, ჰქონდა არაერთი ლამაზი შეჯიბრებითობა. იტალიური დაცვითი სკოლა საუკეთესოა და თავმომწონე აპენინელები ამ ფაქტით დღემდე ამაყობენ, მაგრამ გერმანიას თავის მხრივ მსოფლიოს ყველა დროის საუკეთესო მცველი, ლიბეროს პოზიციის ახლებურად შემქმნელი და დაცვითი ხელოვნების შემოქმედი ჰყავდა. ორი გრანდის დაპირისპირების წინ სულ გაიგონებდით მალდინის, ბარეზის, ბეკენბაუერის, ბრაიტნერის გვარებსა და მათ განაწილებას საუკეთესოების იერარქიაზე. ეს დავა იარსებებს სამყაროს დასასრულამდე.
გერმანულ და იტალიური სამეკარო სკოლაც მსოფლიოში გამორჩეულია და პირველობისთვის მუდამ ჰქონდათ დავა, IFFHS წლის საუკეთესო მეკარის გამოკითხვაში, რომელიც 1987 წლიდან ტარდება ამ ორი ქვეყნის წარმომადგენლებს სათავეში იხილავთ. მანუელ ნოიერი და ჯანლუიჯი ბუფონი 5-5 ტიტულით სიის სათავეში არიან. მათ უკან ვალტერ ძენგას და ოლივერ კანსაც შეხვდებით. სკუდრა აძურასა და მანშაფტის წარმომადგენლებს 9-9 ჯერ აქვთ ჯილდო მოგებული.
გერმანელთა სამწუხაროდ ზეპ მაიერის დიდების წლებში ეს ჯილდო არ არსებობდა. მსოფლიო ჩემპიონატებზე საუკეთესო მეკარის წოდება გერმანელებს 3-ჯერ აქვთ მოპოვებული: ზეპ მაიერი - 1974, ოლივერ კანი - 2002, მანუელ ნოიერი - 2014, ხოლო იტალიელებს 2-ჯერ: 1982- დინო ძოფი და 2006 - ჯანლუიჯი ბუფონი. ამ ტურნირზე იტალიაზე მეტი ოქროს ხელთათმანი არგენტინასა და ბელგიას აქვს, მაგრამ სკუადრა აძურას ქომაგები მაინც არ ეპუებიან საუკეთესო სკოლის ტიტულისთვის ბრძოლას. ევროპის ჩემპიონატის საუკეთესო მეკარის ტიტული დინო ძოფს, ანდრეას კიოპკესა და ჰარალდ შუმახერს აქვთ მოგებული.
გერმანულ-იტალიურ დაპირისპირებას გუნდები რა ფორმაშიც არ უნდა შეხვდნენ, მუდამ ექნება ეს სარჩული. 2016 წლის ევროპის ჩემპიონატის მეოთხედფინალში, სადაც ისტორიაში პირველად გამოაგდო გერმანიამ იტალია, სწორედაც მეკარეების ჯახად შეირაცხა, კრიტიკოსები ამ დაპირისპირებას მანუს უთვლიან, რადგან დარმიანისა და ჰექტორის შესრულებული პენალტები თითქმის იდენტური იყო და მანუს მოგერიებულს ჯიჯიმ იმავეთი ვერ უპასუხა - კიოლნის მცველის შესრულებული არც თუ კარგი პენალტის შემდეგ, გერმანია შემდეგ ეტაპზე გავიდა.
დღევანდელობა და მომავლის იმედი
მანშაფტი და სკუადრა აძურა ძველი დიდებისგან შორს არიან, მიუხედავად იმისა რომ ევრო 2020 მოიგეს, იტალიელებს არასტაბილურობა დასჩემდათ და ხშირად მსოფლიო ჩემპიონატს მიღმა რჩებიან. ვერც გერმანია ბრწყინავს დიდ ტურნირებზე, 2014 წლის შემდეგ მათი საუკეთესო შედეგი მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხედფინალია. ორივე გუნდის თავკაცი ერთა ლიგასა და შესარჩევ ტურნირებს ახალი ნაკრების ჩამოსაყალიბებლად იყენებს, ეს კარგად ეტყობა შემადგენლობის როტაციას. ნაგელსმანი თითქმის არ თამაშობს ერთი შემადგენლობით. მანშაფტის 4-5 მოთამაშის გარდა, არავის აქვს ამერიკის მსოფლიო ჩემპიონატის საგზური დაბევებული.
დღევანდელობა და მომავლის იმედი
მანშაფტი და სკუადრა აძურა ძველი დიდებისგან შორს არიან, მიუხედავად იმისა რომ ევრო 2020 მოიგეს, იტალიელებს არასტაბილურობა დასჩემდათ და ხშირად მსოფლიო ჩემპიონატს მიღმა რჩებიან. ვერც გერმანია ბრწყინავს დიდ ტურნირებზე, 2014 წლის შემდეგ მათი საუკეთესო შედეგი მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონატზე მეოთხედფინალია. ორივე გუნდის თავკაცი ერთა ლიგასა და შესარჩევ ტურნირებს ახალი ნაკრების ჩამოსაყალიბებლად იყენებს, ეს კარგად ეტყობა შემადგენლობის როტაციას. ნაგელსმანი თითქმის არ თამაშობს ერთი შემადგენლობით. მანშაფტის 4-5 მოთამაშის გარდა, არავის აქვს ამერიკის მსოფლიო ჩემპიონატის საგზური დაბევებული.
იმავეს თქმა შეიძლება იტალიელებზე, სპალეტიც მისი გერმანელი კოლეგის მსგავსად ოპტიმალური შემადგენლობის ძიებაშია. ისტორიულად არცერთი ნაკრები არ გამოირჩეოდა ერთ ან ორ ვარსკვლავზე დამოკიდებულობით, გერმანიაც და იტალიაც გუნდურობისა და ბრძოლის იდეად ითვლებოდნენ. იგივეს იმედი აქვთ დღესაც ორივე ნაკრების ფანებს, მაგრამ ამ ეტაპისთვის ინდივიდუალისტებისა და გამორჩეული ვარსკვლავების სახით გერმანიას მცირედი უპირატესობა მაინც აქვს ჯამალ მუსიალას და ფლორიან ვირცის დუეტის სახით.
მიუხედავად არაერთი პრობლემისა, ზიგნალ იდუნა პარკზეც ორი ევროპული გრანდის პრინციპულ დაპირისპირებას ვიხილავთ, შესაძლოა ბოლო პერიოდში ამ ორი გუნდის შერკინებაში იმდენ ვარსკვლავს ვეღარ ვხედავთ, რამდენსაც გასული ათწლეულების განმავლობაში, მაგრამ ევროპის ორი ყველაზე ტიტულოვანი ქვეყნის დაპირისპირებას არასდროს არცერთ ტურნირზე არ დაკარგავს იმ სიმძაფრესა და ელფერს, რასაც მანშფტი და სკუადრა აძურა საუკუნეა აშენებენ.
